HIBUTSWE ABATUTSI BICIWE KU CYAMBU CYA MIGERA
Kuri uyu wa Kane tariki 10 Mata, mu Kagari ka Nasho, mu Murenge wa Mpanga, habereye igikorwa cyo kwibuka ku nshuro ya 31 Jenoside yakorewe Abatutsi, by’umwihariko hibukwa Abatutsi biciwe mu kibaya cya Nasho no ku cyambu cya Migera ku mugezi w’Akagera.
Umunyamabanga Nshingwabikorwa w'Intara y'Iburasirazuba Dr.Nyirahabimana Jeanne, ari kumwe n'abagize komite nyobozi y'akarere, Ubuyobozi bwa IBUKA, inzego z'umutekano, n'abafatanyabikorwa batandukanye, bifatanyije n'imiryango y'abarokotse Jenoside barokokeye muri Mpanga by'umwihariko, n'abaturage muri rusange; muri iki gikorwa.
Mu ijambo ry’ikaze, Umuyobozi w’Akarere Rangira Bruno yatangiye yihanganisha abarokotse Jenoside yakorewe Abatutsi, by’umwihariko abafite ababo biciwe mu kibaya cya Nasho muri Mpanga, n’abiciwe ku cyambu cya Migera. Yavuze ko abenshi mu bahiciwe ari abirukanywe muri Uganda mu 1982 bakazanwa kuhatuzwa nk’inkambi, n’abandi bahageraga bahunga interahamwe bashakaga uko bambuka ngo bahungire muri Tanzania. Yavuze ko amateka y’aka gace azakomeza kwibukwa by’umwihariko.
Abitabiriye igikorwa cy’ uyu munsi bagejejweho ikiganiro ku mateka ya Jenoside yakorewe Abatutsi cyatanzwe na Muvunyi Jerome.
Mu buhamya bwatanzwe na Mbanzabugabo Emmanuel warokokeye mu kibaya cya Nasho, yavuze uburyo kuva mu 1982 batabitaga Abanyarwanda ahubwo babitaga Inyenzi, n’uburyo bitewe n’imiterere y’ikibaya cya Nasho hari hameze nk’ikarito ku buryo muri Jenoside Abatutsi bahazanwaga bakahakubitirwa, bakahicirwa, bakajyanwa kujugunywa mu mugezi w’Akagera. Yasoje ubuhamya bwe ashimira Ingabo z’Inkotanyi zahagaritse Jenoside.
Visi Perezidante wa IBUKA mu Karere Uwaritatse Elina, yahumurije abarokotse Jenoside, ababwira ko itazongera kubaho. Yavuze ko abarokotse Jenoside bashima byinshi bimaze kugerwaho, kandi bataheranwe n’agahinda. Yasabye ko uwaba afite amakuru y’ahashyizwe abishwe muri Jenoside kuyatanga, buri wese agashyingura uwe; no kuba hashyirwa imbaraga mu gusura inzibutso.
Umushyitsi mukuru, Umunyamabanga Nshingwabikorwa w'Intara y'Iburasirazuba Dr. Nyirahabimana Jeanne yatangiye ijambo rye yihanganisha abarokotse Jenoside by’umwihariko abafite ababo biciwe Migera, ashimira abaturage bitabiriye iki gikorwa cyo kwibuka barimo n'urubyiruko.
Yasabye abaturage kurwanya ingengabitekerezo ya Jenoside aho yaba iri hose, ati: “Buri wese abe ijisho rya mugenzi we, turwanye ingengabitekerezo ya Jenoside aho twayumva hose, tuyirwanye twivuye inyuma.”
Yashimiye Inkotanyi zahagaritse Jenoside yakorewe Abatutsi hakagira abarokoka. Avuga ko ubu Leta y’Ubumwe yimakaje Ndi Umunyarwanda. Asaba abafite amakuru y'ahari imibiri y’abazize Jenoside yakorewe Abatutsi itaraboneka ngo ishyingurwe mu cyabahiro kuyatanga.
Iki gikorwa cyasojwe no kujya gushyira gushyira indabo mu mazi y’umugezi w’Akagera ahahoze ari Icyambu cya Migera, mu rwego rwo kunamira no guha icyubahiro abatutsi bahiciwe.